مدیریت عبارت است از اداره یک سازمان، خواه یک شرکت تجاری، یک سازمان غیرانتفاعی یا یک ارگان دولتی.این هنر و علم مدیریت منابع کسب و کار است.
مدیریت شامل فعالیت های تنظیم استراتژی یک سازمان و هماهنگ کردن تلاش های کارکنان آن (یا داوطلبان) برای دستیابی به اهداف آن از طریق استفاده از منابع موجود مانند منابع مالی، طبیعی، فناوری و انسانی است.
سطوح مدیریت
در بسیاری از سازمان ها، مدیریت در یکی از سه سطح بالا، متوسط و پایین قرار می گیرد. مدیران در شرکت های کوچکتر ممکن است در بیش از یک سطح نقش داشته باشند، در حالی که سازمان های بزرگتر ممکن است چندین مدیر در هر سطح داشته باشند.
بالا: مدیریت سطح بالا معمولاً یک نقش اداری دارد و تصمیمات آنها بر کل سازمان تأثیر می گذارد حتی اگر آنها گاهی اوقات در عملیات روزمره شرکت ندارند. آنها ممکن است عنوان مدیر اجرایی (مدیرعامل) را داشته باشند یا در هیئت مدیره خدمت کنند.
میانه: شما افرادی را با نقش های اجرایی در سطح مدیریت میانی پیدا می کنید. آنها با مدیریت و سرپرستان سطح بالا کار می کنند تا به کارگران در رسیدن به اهداف و افزایش بهره وری شرکت کمک کنند. در این سطح ممکن است آنها را مدیران منطقه ای یا مدیران کل نامید.
پایین: سطح نهایی مدیریت اغلب نقش نظارتی دارد. این مدیران عناوینی مانند سرپرست شیفت، مدیر شعبه یا سرپرست تیم دارند. آنها با افراد و تیم ها برای دستیابی به اهداف تعیین شده توسط مدیریت بالا کار می کنند. آنها معمولاً در مقایسه با سایر سطوح مدیریتی تأثیر کمتری بر خط مشی شرکت دارند، اما بیشترین تعامل را با کارگران دارند.
سبک های مدیریت
روشی که شما برای مدیریت تیم یا بخش خود انتخاب می کنید می تواند تأثیر مستقیمی بر نحوه رسیدن آنها به اهداف خود داشته باشد. آنچه میگویید و انجام میدهید ممکن است پیامهای قدرتمندی در مورد اینکه چقدر برای مشارکتهایشان ارزش قائل هستید و میزان اعتمادتان به آنها به آنها ارسال میکند. درک سبک های مختلف مدیریت و زمانی که آنها بیشترین و کمترین فایده را دارند ممکن است مفید باشد. لیست زیر برخی از سبک های رایج تر مورد استفاده توسط مدیران را برجسته می کند.
معتبر
رهبران مقتدر تمایل دارند بدون بازخورد دیگران تصمیم بگیرند. این رویکرد زمانی که نیاز به واکنش سریع به یک موقعیت دارید و زمانی برای بحث ندارید به خوبی کار می کند. اگر بیش از حد به این رویکرد تکیه کنید، ممکن است سطوح بالایی از گردش مالی در سازمان و نوآوری متوقف شده را مشاهده کنید.
مربیگری
برخی از مدیران نقش خود را به عنوان مربی می بینند که پتانسیل را در کارکنان می بیند و می خواهد به رشد آنها کمک کند. این می تواند به طور موثر تیم های قوی بسازد و محیطی را ایجاد کند که در آن کارکنان احساس راحتی در آزمایش کنند. کارمندان معمولاً در این سبک احساس استقلال دارند، اما کسانی که نیاز به هدایت بیشتری دارند ممکن است احساس غفلت کنند.
دموکراتیک
مدیران دموکراتیک برای ورودی کارمندان در فرآیند تصمیم گیری ارزش قائل هستند و معمولا معتقدند داشتن ایده های بیشتر بهتر از داشتن چند ایده است. این سبک مدیریت ممکن است به توانمندسازی کارکنان و افزایش انگیزه آنها برای کار در جهت اهداف مشترک کمک کند. با این حال، مرتب کردن همه صداها و یافتن اجماع برای تصمیم گیری می تواند زمان بر باشد.
تحول آفرین
در سبک مدیریت تحول آفرین، مدیران نوآوری و رشد را در اولویت قرار می دهند. این مدیران کارکنان را تشویق می کنند که دقیقاً آنچه را که می توانند به دست آورند، کشف کنند. کارگرانی که رهبران تحول آفرین دارند، تمایل دارند که به کار خود شاد و متعهد باشند، اما باید بتوانند خود را با تغییرات ناگهانی وفق دهند.
رویایی
یک رهبر رویا می داند که چگونه اطمینان حاصل کند که هر یک از اعضای تیم چشم انداز شرکت را درک کرده و در جهت یک هدف مشترک کار می کند. این رهبران تمایل به برقراری ارتباط عالی دارند و معمولاً تا زمانی که به طور مؤثر چشم انداز را اجرا کنند، استقلال زیادی به کارگران می دهند.
پنج عملیات اساسی یک مدیر
به طور کلی، پنج وظیفه اصلی یک مدیر وجود دارد:
- تعیین اهداف
تعیین و دستیابی به اهداف، راه اصلی یک مدیر برای دستیابی و حفظ موفقیت است.
آنها همچنین باید بتوانند آنها را به شیوه ای قانع کننده به کارکنان یا کارمندان خود منتقل کنند.
به عنوان مثال، یک مدیر رستوران میتواند بیان کند که میخواهد زمان خدمات را بهبود بخشد و به کارکنان یادآوری کند که خدمات سریعتر درآمد و انعام را افزایش میدهد.
- سازماندهی
مدیران نوع کار را ارزیابی می کنند، آن را به وظایف قابل دستیابی تقسیم می کنند و به طور موثر به کارکنان محول می کنند.
سازمان شامل مجموعه ای از روابط بین کارکنان فردی و همچنین بخش ها یا نهادهای درون سازمان است.
این مسئولیت مدیر است که اطمینان حاصل کند که این افراد و نهادها با هم در هماهنگی کار می کنند، که شامل ایجاد انگیزه در کارکنان و بخش ها برای ادامه کار است.
یک مدیر خوب در ایجاد روابط بین فردی بین اعضای تیم خود مهارت دارد و می تواند زمانی که اعضا با چالش های رویارویی خود اشتباه می گیرند عیب یابی کند.
سازمان همچنین از یک مدیر می خواهد که روابط اقتدار را بین اعضای تیم خود برقرار کند. به حداکثر رساندن ترتیبات سازمانی می تواند به کسب و کارها کمک کند تا کارایی شرکت را در بازار افزایش دهند، هزینه های کسب و کار را کاهش دهند و بهره وری را بهبود بخشند.
- ایجاد انگیزه در تیم
علاوه بر وظایف سازماندهی و تفویض اختیار، انگیزه شامل داشتن مهارت هایی برای مدیریت انواع شخصیت ها در یک تیم است.
یک مدیر کارآمد باید بداند که چگونه تیم های موفقی را تشکیل داده و رهبری کند و بداند که چگونه اعضای تیم را حول یک هدف تحریک کند.
- ابداع سیستم های اندازه گیری
مدیران باید اهداف یا شاخصهای کلیدی عملکردی را تعیین کنند که تیم هدف آنها را هدف قرار میدهد و سپس راههایی را برای اندازهگیری اینکه آیا تیمشان در مسیر دستیابی به این اهداف است ایجاد کنند.
از آنجایی که یافتن راه های قابل اندازه گیری برای درک عملکرد می تواند چالش برانگیز باشد، مدیران اغلب باید خلاق و متفکر باشند.
با این حال، مانند سایر عملکردهای مدیریت، اندازه گیری برای بهبود عملکرد کسب و کار حیاتی است.
- افراد در حال توسعه
مدیران خوب علاوه بر هدایت تیم خود به سمت یک هدف و سنجش پیشرفت آنها در طول مسیر، روی توسعه کارکنان خود سرمایه گذاری می کنند.
برای مثال، مدیران می توانند با تیم خود همکاری کنند تا به آنها کمک کنند تا اهدافی را برای پیشرفت در حرفه خود تعیین کنند.
مدیران برای استفاده موفقیت آمیز از این پنج عملیات باید مهارت های رهبری داشته باشند.
آنها مسئول مربیگری اعضای تیم خود هستند و به آنها کمک می کنند نقاط قوت و ضعف خود را بشناسند و عملکرد خود را بهبود بخشند.
مدیران مختلف ممکن است سبک های رهبری متفاوتی داشته باشند.
صرف نظر از سبک آنها، مدیران باید مهارت های رهبری خود را توسعه دهند تا سرپرستان مؤثری باشند.
مدیریت را می توان به طور مفصل در دسته بندی های زیر تعریف کرد:
مدیریت به عنوان یک فرآیند
مدیریت به عنوان یک فعالیت
مدیریت به عنوان یک رشته
مدیریت به عنوان یک گروه
مدیریت به عنوان یک علم
مدیریت به عنوان یک هنر
مدیریت به عنوان یک حرفه
مدیریت به عنوان یک فرآیند
مدیریت به عنوان یک فرآیند به مجموعه ای از عملکردهای مرتبط با یکدیگر اشاره دارد.
فرآیندی است که در آن مدیریت سازمان هدفمند را از طریق تلاشهای انسانی سیستماتیک، هماهنگ و مشارکتی ایجاد میکند، عمل میکند و هدایت میکند.
به گفته جورج آر.تری، «مدیریت فرآیندی متمایز است که شامل برنامه ریزی، سازماندهی، به کار انداختن و کنترل است که برای تعیین و دستیابی به هدف تعیین شده با استفاده از انسان و سایر منابع انجام می شود».
مدیریت به عنوان یک فرآیند از سه جنبه تشکیل شده است:
مدیریت یک فرآیند اجتماعی است - از آنجایی که عامل انسانی در بین سایر عوامل مهم است، بنابراین مدیریت به توسعه روابط بین افراد می پردازد.
این وظیفه مدیریت است که تعامل بین افراد را - سازنده و مفید برای دستیابی به اهداف سازمانی قرار دهد.
مدیریت یک فرآیند یکپارچه است - مدیریت وظیفه گردآوری منابع فیزیکی و مالی انسانی را برای دستیابی به هدف سازمانی بر عهده می گیرد.
بنابراین، یک کارکرد مهم برای ایجاد هماهنگی بین عوامل مختلف است.
مدیریت یک فرآیند مستمر است - این یک فرآیند بی پایان است.
به شناسایی مداوم مشکل و حل آنها با برداشتن گام های کافی می پردازد.
این یک فرایند درحال انجام است.
مدیریت به عنوان یک فعالیت
مدیریت نیز مانند سایر فعالیتهای انسان مانند نوشتن، بازی، غذا خوردن، آشپزی و غیره، فعالیتی است زیرا مدیر کسی است که با هدایت تلاشهای دیگران به اهداف خود میرسد.
به گفته کونتز، "مدیریت کاری است که یک مدیر انجام می دهد".
مدیریت به عنوان یک فعالیت شامل:
فعالیت های اطلاعاتی - در عملکرد یک شرکت تجاری، مدیر باید دائماً اطلاعات را به صورت شفاهی یا کتبی دریافت و ارائه کند.
برای عملکرد مؤثر یک شرکت، یک پیوند ارتباطی باید با زیردستان و همچنین مافوق حفظ شود.
فعالیت های تصمیم گیری - عملاً همه انواع فعالیت های مدیریتی بر اساس یک یا نوع دیگری از تصمیمات است. بنابراین، مدیران به طور مستمر در تصمیم گیری های مختلف درگیر هستند، زیرا تصمیمات اتخاذ شده توسط یک مدیر، مبنای اقدام مدیران دیگر قرار می گیرد.
(به عنوان مثال، مدیر فروش در حال تصمیم گیری درباره رسانه و محتوای تبلیغات است).
فعالیت های بین فردی - مدیریت شامل دستیابی به اهداف از طریق افراد است.
بنابراین، مدیران باید با مافوق و همچنین زیردستان تعامل داشته باشند.
آنها باید روابط خوبی با آنها داشته باشند.
فعالیت های بین فردی شامل با زیردستان و رسیدگی به مشکل است.
(به عنوان مثال پاداش هایی که به زیردستان داده می شود).
مدیریت به عنوان یک رشته
مدیریت به عنوان یک رشته به آن شاخه از دانش اطلاق می شود که با مطالعه اصول و شیوه های مدیریت پایه مرتبط است.
این آیین نامه رفتار خاصی را که باید توسط مدیر دنبال شود و همچنین روش های مختلفی برای مدیریت کارآمد منابع مشخص می کند.
مدیریت به عنوان یک رشته، آیین نامه رفتاری خاصی را برای مدیران مشخص می کند و روش های مختلف مدیریت یک شرکت را نشان می دهد.
مدیریت رشته تحصیلی است که در حال حاضر به صورت رسمی در موسسات و دانشگاه ها پس از گذراندن دوره مقرر و یا با اخذ مدرک یا دیپلم مدیریت می تواند به عنوان مدیر استخدام شود.
هر شاخه از دانش که دو شرط زیر را برآورده کند، به عنوان رشته شناخته می شود:
باید دانشمندان و متفکرانی وجود داشته باشند که دانش مربوطه را از طریق تحقیق و انتشارات انتقال دهند.
این دانش باید به طور رسمی توسط برنامه های آموزشی و آموزشی منتقل شود.
از آنجایی که مدیریت هر دوی این مشکلات را برآورده می کند، بنابراین واجد شرایط یک رشته است.
اگرچه این رشته نسبتاً جدیدی است، اما با سرعت بیشتری در حال رشد است.
مدیریت به عنوان یک گروه
مدیریت به عنوان یک گروه به تمام افرادی اطلاق می شود که وظیفه مدیریت یک شرکت را انجام می دهند.
وقتی می گوییم مدیریت ABC & Co خوب است، منظور گروهی از افرادی است که مدیریت می کنند.
بنابراین به عنوان یک گروه از نظر فنی، مدیریت شامل همه مدیران از مدیر اجرایی تا مدیران خط اول (مدیران سطوح پایین) خواهد بود. اما در رویه رایج مدیریت فقط شامل مدیریت عالی یعنی مدیر عامل، رئیس، مدیر کل، هیئت مدیره و غیره می شود.
به عبارت دیگر، کسانی که دغدغه تصمیم گیری های مهم را دارند، این افراد از اختیارات استفاده از منابع برای دستیابی به اهداف سازمانی و همچنین مسئولیت بهره برداری کارآمد از آنها برخوردارند.
مدیریت بهعنوان یک گروه ممکن است به دو صورت متفاوت مورد بررسی قرار گیرد:
همه مدیران با هم.
فقط مدیریت ارشد
تفسیر بستگی به زمینه ای دارد که این اصطلاحات در آن استفاده می شود. به طور کلی، 3 نوع مدیر وجود دارد -
مدیر ارثی/خانواده: کسانی که به دلیل داشتن مالک یا بستگان صاحبان شرکت، مدیر شده اند.
مدیران حرفه ای: کسانی که به دلیل دانش و مدرک تخصصی خود منصوب شده اند.
مدیران سیاسی/کارمندان دولتی: کسانی که شرکت های بخش دولتی را مدیریت می کنند.
مدیران به دلیل برخورداری از استانداردهای زندگی بالاتر در جامعه به بخشی از گروه نخبگان جامعه تبدیل شده اند.
مدیریت به عنوان یک علم
علم مجموعه ای منظم از دانش است که مربوط به یک رشته مطالعاتی خاص است که حاوی حقایق کلی است که یک پدیده را توضیح می دهد.
رابطه علت و معلولی بین دو یا چند متغیر برقرار می کند و بر اصول حاکم بر رابطه آنها تأکید می کند. این اصول از طریق روش علمی مشاهده و تأیید از طریق آزمایش توسعه می یابد.
علم با ویژگی های اصلی زیر مشخص می شود:
اصول پذیرش همگانی - اصول علمی بیانگر حقیقت اساسی در مورد یک زمینه خاص تحقیق است. این اصول ممکن است در همه موقعیت ها، در همه زمان ها و در همه مکان ها اعمال شوند. به عنوان مثال. - قانون گرانش که می تواند در همه کشورها صرف نظر از زمان اعمال شود.
مدیریت همچنین شامل برخی از اصول اساسی است که می تواند به طور جهانی مانند اصل وحدت فرماندهی، یعنی یک مرد، یک رئیس، اعمال شود. این اصل برای همه نوع سازمان - تجاری یا غیر تجاری قابل اجرا است.
آزمایش و مشاهده - اصول علمی از طریق تحقیق و تحقیق علمی به دست میآیند، یعنی مبتنی بر منطق هستند. به عنوان مثال. این اصل که زمین به دور خورشید می گردد از نظر علمی ثابت شده است.
اصول مدیریت نیز بر اساس تحقیق و مشاهده علمی است و نه تنها بر اساس نظر هنری فایول. آنها از طریق آزمایشات و تجربیات عملی بزرگ توسعه یافته اند. از مدیران به عنوان مثال. مشاهده می شود که دستمزد منصفانه به افراد به ایجاد نیروی کار راضی کمک می کند.
مدیریت به عنوان علم
رابطه علت و معلولی - اصول علم رابطه علت و معلولی را بین متغیرهای مختلف تعیین می کند. به عنوان مثال. وقتی فلزات گرم می شوند، منبسط می شوند. علت گرم شدن و نتیجه انبساط است.
همین امر در مورد مدیریت نیز صادق است، بنابراین رابطه علت و معلولی را نیز برقرار می کند. به عنوان مثال. فقدان برابری (تعادل) بین اختیار و مسئولیت منجر به ناکارآمدی می شود. اگر علت را بدانید، یعنی عدم تعادل، به راحتی می توان تأثیر را مشخص کرد، یعنی در اثربخشی. به طور مشابه، اگر به کارگران پاداش و دستمزد عادلانه داده شود، سخت کار خواهند کرد، اما اگر به شیوه ای منصفانه و عادلانه رفتار نشود، بهره وری سازمان را کاهش می دهد.
آزمون اعتبار و پیشبینیپذیری - اعتبار اصول علمی را میتوان در هر زمان یا هر تعداد بار آزمایش کرد، یعنی در آزمون زمان ایستاده است. هر بار این آزمایش ها نتیجه یکسانی خواهند داشت. همچنین با استفاده از اصول علمی می توان رویدادهای آینده را با دقت معقولی پیش بینی کرد. به عنوان مثال. H2 و O2 همیشه H2O می دهند.
H2O
اصول مدیریت را نیز می توان از نظر اعتبار آزمایش کرد. به عنوان مثال. اصل وحدت فرماندهی را می توان با مقایسه دو نفر آزمایش کرد - یکی دارای رئیس واحد و دیگری دارای 2 رئیس. عملکرد نفر اول بهتر از نفر دوم خواهد بود.
نمی توان انکار کرد که مدیریت دارای مجموعه ای منظم از دانش است اما به اندازه سایر علوم فیزیکی مانند زیست شناسی، فیزیک و شیمی و غیره دقیق نیست. دلیل اصلی عدم دقیق بودن علم مدیریت این است که با انسان سروکار دارد. و پیش بینی دقیق رفتار آنها بسیار دشوار است.
از آنجایی که این یک فرآیند اجتماعی است، بنابراین در حوزه علوم اجتماعی قرار می گیرد. این یک علم انعطاف پذیر است و به همین دلیل است که نظریه ها و اصول آن ممکن است در زمان های مختلف نتایج متفاوتی داشته باشند و بنابراین یک علم رفتاری است. ارنست دیل آن را علم نرم نامیده است.
مدیریت به عنوان یک هنر
هنر به معنای به کارگیری دانش و مهارت در تلاش برای رسیدن به نتایج مطلوب است.
هنر ممکن است به عنوان کاربرد شخصی اصول نظری عمومی برای دستیابی به بهترین نتایج ممکن تعریف شود.
هنر دارای ویژگی های زیر است - دانش عملی: هر هنری مستلزم دانش عملی است بنابراین یادگیری تئوری کافی نیست. دانستن کاربرد عملی اصول نظری بسیار مهم است.
به عنوان مثال، برای تبدیل شدن به یک نقاش خوب، ممکن است فرد نه تنها رنگ ها و قلم مو های مختلف را بشناسد، بلکه طرح ها، ابعاد، موقعیت ها و غیره متفاوتی را برای استفاده مناسب از آنها بشناسد.
یک مدیر تنها با اخذ مدرک یا دیپلم مدیریت هرگز نمی تواند موفق باشد. او همچنین باید بداند که چگونه با کارکردن در مقام مدیر، اصول مختلف را در موقعیت های واقعی اعمال کند.
مهارت شخصی: اگرچه ممکن است مبانی نظری برای هر هنرمندی یکسان باشد، اما هر یک سبک و رویکرد خاص خود را نسبت به شغل خود دارد. به همین دلیل است که میزان موفقیت و کیفیت عملکرد از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
به عنوان مثال چندین نقاش واجد شرایط وجود دارد، اما M.F Hussain برای سبک خود شناخته شده است. به همین ترتیب مدیریت به عنوان یک هنر نیز شخصی سازی شده است.
هر مدیری بر اساس دانش، تجربه و شخصیت خود روش خاص خود را برای مدیریت امور دارد، به همین دلیل است که برخی از مدیران به عنوان مدیران خوب (مانند آدیتیا بیرلا، راهول باجاج) و برخی دیگر به عنوان مدیران بد شناخته می شوند.
خلاقیت: هر هنرمندی عنصری از خلاقیت را در خود دارد. به همین دلیل است که هدف او تولید چیزی است که قبلاً وجود نداشته است که مستلزم ترکیبی از هوش و تخیل است.
مدیریت نیز مانند هر هنر دیگری ماهیت خلاقانه دارد. منابع انسانی و غیر انسانی را به نحوی مفید ترکیب می کند تا به نتایج مطلوب دست یابد. با ترکیب آکوردها به شیوه ای کارآمد سعی در تولید موسیقی شیرین دارد.
کمال از طریق تمرین: تمرین انسان را کامل می کند. هر هنرمندی با تمرین مداوم مهارت بیشتری پیدا می کند. به طور مشابه، مدیران در ابتدا از طریق هنر آزمون و خطا یاد میگیرند، اما استفاده از اصول مدیریت در طول سالها باعث میشود که آنها در شغل مدیریت کامل شوند.
هدف گرا: هر هنری نتیجه گرا است زیرا به دنبال دستیابی به نتایج ملموس است. به همین ترتیب مدیریت نیز به سمت دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده هدایت می شود. مدیران از منابع مختلفی مانند مردان، پول، مواد، ماشین آلات و روشها برای ارتقای رشد یک سازمان استفاده میکنند.
بنابراین می توان گفت که مدیریت یک هنر است بنابراین مستلزم به کارگیری اصول خاصی است، بلکه هنری درجه یک است زیرا با شکل دادن به نگرش و رفتار افراد در محل کار در جهت اهداف مورد نظر سروکار دارد.